Η 14η Αυγούστου 2005 έμελλε να γραφτεί με τα πιο μελανά γράμματα στην αεροπορική ιστορία Ελλάδας και Κύπρου. Ένα αεροσκάφος Boeing 737-300 της κυπριακής Helios Airways, εκτελώντας την πτήση ZU522 από Λάρνακα προς Πράγα με ενδιάμεσο σταθμό την Αθήνα, συνετρίβη σε ορεινή, ακατοίκητη περιοχή του Γραμματικού Αττικής, σκοτώνοντας και τους 121 επιβαίνοντες. Ήταν η χειρότερη αεροπορική τραγωδία που σημειώθηκε ποτέ στην ελληνική επικράτεια και μία από τις φονικότερες στην ιστορία της πολιτικής αεροπορίας.
Λίγα μόλις λεπτά μετά την απογείωση από τη Λάρνακα, το πλήρωμα ανέφερε προβλήματα με το σύστημα κλιματισμού. Στην πραγματικότητα, το σύστημα ρύθμισης της πίεσης της καμπίνας είχε τοποθετηθεί λανθασμένα σε χειροκίνητη λειτουργία από το πλήρωμα εδάφους πριν από την πτήση. Το σφάλμα δεν εντοπίστηκε στον προέλεγχο, με αποτέλεσμα η καμπίνα να μην πιεστεί σωστά. Η έλλειψη οξυγόνου (υποξία) κατέστησε αναίσθητους πιλότους και επιβάτες, ενώ το αεροσκάφος συνέχισε να πετά στον αυτόματο πιλότο.
Οι προσπάθειες των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας να επικοινωνήσουν με το πιλοτήριο απέβησαν άκαρπες. Δύο μαχητικά F-16 απογειώθηκαν για αναγνώριση και βρέθηκαν μπροστά σε μια εικόνα παγωμένη στον χρόνο: το πλήρωμα και οι επιβάτες ακίνητοι, και στο πιλοτήριο ένας αεροσυνοδός, πιθανότατα ο Ανδρέας Προδρόμου, να προσπαθεί μάταια να ανακτήσει τον έλεγχο. Λίγα λεπτά αργότερα, με τα καύσιμα εξαντλημένα, το αεροπλάνο συνετρίβη στις 12:03 μ.μ., προκαλώντας πυρκαγιά που αποτέλειωσε ό,τι είχε απομείνει από το σκάφος.
Η έρευνα που ακολούθησε αποκάλυψε μια αλυσίδα τεχνικών δυσλειτουργιών και ανθρώπινων λαθών, αλλά και σοβαρά κενά στην εκπαίδευση και τις διαδικασίες ασφαλείας. Η τραγωδία οδήγησε σε αλλαγές στους κανονισμούς συντήρησης και στη βελτίωση της εκπαίδευσης των πληρωμάτων. Η Helios Airways, βυθισμένη στην κριτική και το οικονομικό βάρος, έκλεισε το 2006.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1846: Ο Αμερικανός συγγραφέας Χένρι Ντέιβιντ Θόροου φυλακίζεται επειδή αρνείται να πληρώσει τον «poll tax», διαμαρτυρόμενος ενεργά ενάντια στη δουλεία και στον Αμερικανομεξικανικό πόλεμο. Μέσα από αυτή τη συνειδητή στάση, θεμελιώνει τη θεωρία της πολιτικής ανυπακοής, εμπνέοντας μεταγενέστερους ηγέτες όπως ο Γκάντι και ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ να αμφισβητήσουν άδικες εξουσίες μέσω της μη βίαιης αντίστασης.
1867: Υπογράφεται στο Φεσλάου της Αυστρίας η μυστική συνθήκη ελληνοσερβικής συμμαχίας, με στόχο την απελευθέρωση των χριστιανικών εδαφών που κατέχει η Οθωμανική Αυτοκρατορία στα Βαλκάνια.
1941: Ο Φράνκλιν Ρούζβελτ και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ υπογράφουν την Ατλαντική Χάρτα, κείμενο-ορόσημο που θα αποτελέσει τη βάση για τη δημιουργία των Ηνωμένων Εθνών μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
1945: Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν ανακοινώνει την παράδοση της Ιαπωνίας, σηματοδοτώντας τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και την αρχή μιας νέας παγκόσμιας τάξης.
1959: Στο Λαύριο ιδρύεται το πρώτο ελληνικό εργοστάσιο σπίρτων, συμβάλλοντας στην εγχώρια παραγωγή και μειώνοντας την εξάρτηση από τις εισαγωγές.
1974: Οι τουρκικές δυνάμεις εξαπολύουν τη δεύτερη φάση της εισβολής στην Κύπρο («Αττίλας 2»), καταλαμβάνοντας τη Μόρφου, την Αμμόχωστο και την Καρπασία και καταλήγοντας σε κατοχή περίπου του 36% του νησιού. Η επίθεση ξεκινά αμέσως μετά το αδιέξοδο της Διάσκεψης της Γενεύης και φέρνει μαζικό ξεριζωμό δεκάδων χιλιάδων Κυπρίων. Σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την αδυναμία του ΝΑΤΟ να αποτρέψει την εισβολή, η Ελλάδα αποχωρεί από το στρατιωτικό σκέλος της Συμμαχίας, βάζοντας σε δοκιμασία τις ευρωατλαντικές ισορροπίες.
1980: Ο Λεχ Βαλέσα ηγείται των απεργιών στα ναυπηγεία του Γκντανσκ, κίνηση που θα οδηγήσει στη δημιουργία του κινήματος «Αλληλεγγύη» και στην αρχή του τέλους του κομμουνιστικού καθεστώτος στην Πολωνία.
1996: Ο Ελληνοκύπριος Σολωμός Σολωμού δολοφονείται εν ψυχρώ στη Δερύνεια, την ώρα που επιχειρεί να κατεβάσει την τουρκική σημαία σε τουρκικό φυλάκιο της νεκρής ζώνης, έχοντας στο στόμα του ένα τσιγάρο και αγνοώντας τον κίνδυνο. Το γεγονός συγκλονίζει την Κύπρο και το πανελλήνιο λίγες μέρες μετά την άγρια δολοφονία του ξαδέλφου του Τάσου Ισαάκ, και γίνεται σύμβολο αντίστασης ενάντια στην κατοχή, αποκαλύπτοντας τον ρόλο της παρακρατικής οργάνωσης «Γκρίζοι Λύκοι» και τη βία του τουρκικού ψευδοκράτους στη Μεγαλόνησο.
2003: Σεισμός μεγέθους 6,4 Ρίχτερ ταρακουνά τη Λευκάδα, προκαλώντας περίπου 50 τραυματισμούς, πανικό στους χιλιάδες παραθεριστές και εκτεταμένες ζημιές σε σπίτια, υποδομές και το οδικό δίκτυο. Πολλά κτίρια χαρακτηρίζονται «μη κατοικήσιμα», κατολισθήσεις και σοβαρές ρωγμές διαπιστώνονται σε προβλήτες και λιμάνια, ενώ οι τοπικές Αρχές κινητοποιούνται άμεσα για την αντιμετώπιση της κρίσης.
2005: Συντρίβεται αεροσκάφος της κυπριακής Helios Airways στο Γραμματικό Αττικής, παρασύροντας στον θάνατο και τους 121 επιβαίνοντες στην πιο πολύνεκρη αεροπορική τραγωδία που έχει σημειωθεί στην Ελλάδα. Η καταστροφή προκαλεί βαθύ σοκ διεθνώς, καθώς τα αίτια αποδίδονται σε απώλεια πίεσης και λιποθυμία πληρώματος και επιβατών, αφήνοντας πένθος και ερωτήματα για την ασφάλεια των πτήσεων.
2015: Η Βουλή εγκρίνει το 3ο μνημόνιο με 222 ψήφους υπέρ και έντονη εσωκομματική διάσπαση στον ΣΥΡΙΖΑ, σε μια από τις πιο κρίσιμες ψηφοφορίες της σύγχρονης ελληνικής πολιτικής ιστορίας.