Είναι γνωστό πόσο σημαντικός είναι ο ύπνος για την υγεία μας—και σε (σωστή) ποσότητα, αλλά και σε ποιότητα. Βελτιώνει την υγεία της καρδιάς μας, μας βοηθάει να μην παίρνουμε περιττά κιλά, διατηρεί το μυαλό μας σε εγρήγορση. Ας ρίξουμε μια πιο αναλυτική ματιά σε μερικά από τα οφέλη του ύπνου που ίσως δεν είχαν περάσει από το μυαλό μας.
Βοηθά τη μνήμη
Το μυαλό μας παραμένει ενεργό ενώ κοιμόμαστε. Μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται ενοποίηση, το μυαλό μας κατά κάποιο τρόπο ενισχύει τις αναμνήσεις μας, αλλά εξασκεί και τις νοητικές και σωματικές μας δεξιότητες. Αν προσπαθούμε να μάθουμε κάτι, λοιπόν, ο ύπνος είναι πολύ σημαντικός γιατί οι νέες πληροφορίες γίνονται πιο δυνατές στον εγκέφαλό μας. Τέρμα, λοιπόν, στα μεγάλα ξενύχτια τις περιόδους εξετάσεων!
Είναι ένα από τα μυστικά της μακροζωίας
Ο λιγοστός ύπνος συνδέεται συχνά με μικρότερη ζωή – χωρίς να είναι πολύ ξεκάθαρη η αιτία, αλλά υπάρχουν πολλές μελέτες που επιβεβαιώνουν αυτόν τον ισχυρισμό. Επιπλέον, ο καλός ύπνος επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής μας, σε σωματικό αλλά και σε ψυχολογικό επίπεδο.
Καταπολεμά τις φλεγμονές
Οι φλεγμονές σχετίζονται με καρδιοπάθειες, εγκεφαλικά επεισόδια, διαβήτη, αρθρίτιδα και πρόωρη γήρανση. Μελέτες έχουν αποδείξει ότι οι άνθρωποι που κοιμούνται λιγότερες από έξι ώρες κάθε νύχτα έχουν υψηλότερα επίπεδα φλεγμονωδών πρωτεϊνών στο αίμα τους. Οι ασθενείς που πάσχουν από άπνοια κατά τον ύπνο ή αϋπνία μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την αρτηριακή τους πίεση αν προσπαθήσουν να καταπολεμήσουν αυτές τις παθήσεις.
Μας κάνει πιο δημιουργικούς
Με κάποιον τρόπο, φαίνεται πως κατά τη διάρκεια του ύπνου, ο εγκέφαλός μας μπορεί επίσης να οργανώνει καλύτερα τις αναμνήσεις και τις δεξιότητές μας. Με πολύ απλά λόγια, ένας καλός ύπνος μπορεί να μας βοηθήσει να νιώσουμε περισσότερο δημιουργικοί και να έχουμε πιο εύκολα καλές ιδέες.
Αυξάνει τις επιδόσεις μας
Στους αθλητές, ο επαρκής ύπνος μπορεί να αυξήσει σημαντικά τις επιδόσεις και την αντοχή τους και να ελαττώσει τα επίπεδα κούρασης. Στους μαθητές και τους φοιτητές, ο καλός ύπνος φαίνεται πως μπορεί να αυξήσει τις επιδόσεις τους στην ακαδημαϊκή τους πορεία.
Εντείνει την προσοχή
Η έλλειψη ύπνου μπορεί να προκαλέσει στα παιδιά συμπτώματα παρόμοια με αυτά της διαταραχής ελλειμματικής
προσοχής και υπερκινητικότητας. Αυτό συμβαίνει επειδή τα παιδιά αντιδρούν διαφορετικά στην αϋπνία από τους ενήλικες, με το να γίνονται υπερβολικά δραστήρια και δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν.
Διατηρούν το βάρος μας σε καλά επίπεδα
Δίαιτα, γυμναστική αλλά και καλός ύπνος. Μια έρευνα του Πανεπιστημίου του Σικάγο έδειξε ότι οι άνθρωποι που έκαναν δίαιτα και κοιμόνταν αρκετές ώρες έχαναν περισσότερο λίπος σε σχέση με αυτούς που στερούνταν ύπνο, οι οποίοι μάλιστα έχαναν το περισσότερο βάρος τους σε μυϊκή μάζα. Επιπλέον, η έλλειψη ύπνου μας κάνει να πεινάμε ακόμα περισσότερο και να έχουμε ανάγκη για τροφές πλούσιες σε απλούς υδατάνθρακες.
Ελαττώνει το στρες
Το στρες, όπως και ο ύπνος, μπορεί να επηρεάσει την καρδιαγγειακή μας υγεία. Και ο ύπνος ρίχνει τα επίπεδα του στρες—συνεπώς, μας βοηθά να ελέγχουμε καλύτερα την αρτηριακή μας πίεση. Πιστεύεται, επίσης, ότι ο ύπνος μπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα χοληστερόλης, που παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη ή στην πρόληψη των παθήσεων της καρδιάς.
Βοηθά στην πρόληψη της κατάθλιψης
Η έλλειψη ύπνου δεν μας χαλάει απλώς το κέφι. Μπορεί να παίξει ρόλο στην κατάθλιψη, καθώς αυξάνει το στρες και απορρυθμίζει τη συναισθηματική μας σταθερότητα. Θυμηθείτε, όμως: αν δεν κοιμάστε αρκετά μέσα στην εβδομάδα, το να “αναπληρώνετε” ύπνο με πολλές ώρες το Σαββατοκύριακο δεν είναι καλό. Πρέπει να βρείτε μια ισορροπία και να αποκτήσετε ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου. Μια καλή στρατηγική για αρχή είναι να βάλετε στόχο να κοιμάστε και να ξυπνάτε κάθε μέρα την ίδια ώρα.
20 συμβουλές για πιο εύκολο ύπνο
Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν και τόσο εύκολα να πέσουν για ύπνο. Είτε αυτό οφείλεται σε στρες, είτε σε κακό πρόγραμμα, έχουμε είκοσι συμβουλές για να το κάνουμε πιο εύκολο.
- Ρίξτε την θερμοκρασία στο δωμάτιο. Όσο πιο ζεστό είναι το δωμάτιό μας, τόσο πιο δύσκολο θα είναι να πέσει φυσικά η θερμοκρασία του σώματος και να κοιμηθούμε. Ένα δροσερό ντους μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα το καλοκαίρι.
- Κάντε ασκήσεις αναπνοής. Εστιάστε την προσοχή σας στην αναπνοή σας και σύντομα θα καταφέρετε να χαλαρώσετε.
- Κρατήστε τακτικό πρόγραμμα ύπνου, με το να κοιμάστε και να ξυπνάτε τις ίδιες ώρες κάθε ημέρα – και, ναι, αυτό σημαίνει και τα σαββατοκύριακα. Το σώμα ανταποκρίνεται πάρα πολύ καλά στην δύναμη της συνήθειας.
- Προσπαθήστε να βγείτε λίγο από το σπίτι το πρωί, για να νιώσει ο οργανισμός σας τον ήλιο και την ημέρα, και το βράδυ μην έχετε δυνατό φως.
- Δοκιμάστε γιόγκα ή διαλογισμό, που και τα δύο έχουν επιβεβαιωμένα οφέλη για τον εγκέφαλο και βοηθούν να χαλαρώσουμε και να αδειάσουμε το κεφάλι μας από τις σκέψεις της ημέρας.
- Αποφύγετε να κοιτάτε το ρολόι, ακόμα κι αν δεν σας παίρνει με τίποτα ο ύπνος. Απλά θα σας αγχώσει περισσότερο, κάνοντας τον ύπνο πιο δύσκολο. Αντιθέτως, κάντε μια σύντομη βόλτα στο τετράγωνο, χωρίς να κοιτάξετε ούτε στιγμή το κινητό σας.
- Αν έχετε την τάση να κοιμάστε για λίγο το μεσημέρι, αυτό μπορεί να σας εμποδίζει. Δοκιμάστε για λίγο καιρό να σταματήσετε τον μεσημεριανό ύπνο και δείτε αν φέρνει αποτελέσματα.
- Μην τρώτε γεύματα που περιέχουν πολλούς υδατάνθρακες το βράδυ, καθώς ακόμα κι αν καταφέρετε να κοιμηθείτε, ο ύπνος δεν θα είναι ιδιαίτερα ξεκούραστος. Αντιθέτως, τα γεύματα με αρκετά λιπαρά βοηθούν να κοιμηθούμε καλύτερα – υγιεινά λιπαρά, δηλαδή. Αυτό σημαίνει ότι οι ξηροί καρποί και το αβοκάντο είναι καλά συστατικά για όταν προγραμματίζουμε το βραδινό μας.
- Η χαλαρωτική μουσική μπορεί να σας βοηθήσει, ή κάποιου είδους λευκός θόρυβος, όπως ήχοι από φύση, βροχή ή κύματα.
- Κάντε γυμναστική μέσα στην ημέρα. Ο οργανισμός σας θα ζητάει ξεκούραση μετά από μια καλή προπόνηση.
- Επενδύστε σε ένα καλό στρώμα. Τα καλά στρώματα, δυστυχώς, δεν είναι πολύ φθηνά, αλλά η αντοχή τους στον χρόνο και το πόσο ανεβάζουν την ποιότητα του ύπνου μας αξίζουν και το τελευταίο σεντ. Το ίδιο ισχύει και για ένα καλό μαξιλάρι.
- Κλείστε τις ηλεκτρονικές συσκευές. Η μπλε ακτινοβολία από τις οθόνες δημιουργεί προβλήματα στον ύπνο. Επιπλέον, οι επιπλέον πληροφορίες διατηρούν τον εγκέφαλό μας σε εγρήγορση και δεν του επιτρέπουν να χαλαρώσει και να νυστάξει.
- Η αρωματοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει. Η λεβάντα είναι ίσως το πιο συνηθισμένο αιθέριο έλαιο που χρησιμοποιείται για να βοηθήσει με τον ύπνο.
- Δοκιμάστε να γράψετε σε ημερολόγιο. Είναι μια διαδικασία που σάς επιτρέπει να αναλογιστείτε για μια τελευταία φορά την ημέρα σας, να βγάλετε από μέσα σας σκέψεις που είχατε και να πέσετε στο κρεβάτι με πιο καθαρό μυαλό. Επίσης, το ημερολόγιο μπορεί να είναι εξαιρετικό εργαλείο για να παρακολουθούμε την πρόοδό μας πάνω σε οποιοδήποτε θέμα – από τον ύπνο μέχρι τις διακυμάνσεις της διάθεσής μας.
- Περιορίστε την καφεΐνη. Προφανώς, από το απόγευμα και μετά, ο καφές είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα επιδράσει κάπως στον ύπνο σας, αλλά ακόμα και αν το παρακάνετε μέσα στην ημέρα (ή έχετε ευαισθησία στην καφεΐνη και δεν το γνωρίζετε) μπορεί να υπάρξουν προβλήματα. Πειραματιστείτε με διαφορετικές ποσότητες καφέ για μερικές μέρες, και δείτε αν υπάρχει ανταπόκριση από τον οργανισμό σας το βράδυ.
- Δοκιμάστε να γυρίσετε στο πλάι, αν κοιμάστε ανάσκελα ή μπρούμυτα. Πιστεύεται ότι τα άτομα που συνηθίζουν να κοιμούνται σε αυτή την στάση, κάνουν κατά μέσο όρο καλύτερο ύπνο.
- Διαβάστε ένα βιβλίο. Το διάβασμα μπορεί να είναι ιδιαίτερα χαλαρωτικό, ιδιαίτερα για άτομα που απλώς δεν μπορούν να “σβήσουν” εντελώς τον εγκέφαλό τους: Προσφέρει μια πολύ καλή απόσπαση της προσοχής, όσο στο παρασκήνιο ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για ύπνο. Εδώ όμως πρέπει να πούμε πως αυτά τα οφέλη ισχύουν πολύ περισσότερο για διάβασμα από βιβλία, και όχι e-book. Τα e-books είναι πολύ βολικά, αλλά εξακολουθούν να είναι μια οθόνη που δεν θέλουμε πριν τον ύπνο.
- Προσπαθήστε να σκεφτείτε μόνο ότι θέλετε να μείνετε ξύπνιοι. Μάλλον θα αποτύχετε. Είναι, άραγε, τόσο απλό να πέσουμε θύμα αντίστροφης ψυχολογίας από τον ίδιο μας τον εαυτό; Η απάντηση είναι “ναι, τις περισσότερες φορές”, και μπορούμε να το εκμεταλλευτούμε προς όφελός μας αυτό.
- Σκεφτείτε κάτι που σας κάνει χαρούμενους. Σκέψεις για πράγματα που θέλετε να κάνετε. Δοκιμάστε να φτιάξετε εικόνες στο κεφάλι σας. Είναι πολύ πιθανό λίγη ονειροπόληση να σας κάνει να ονειρευτείτε κανονικά.
- Αν θέλετε, μπορείτε να δοκιμάσετε κάποιο συμπλήρωμα μελατονίνης ή μαγνησίου, που και τα δύο μπορούν να σας βοηθήσουν να ρυθμίσετε καλύτερα τον ύπνο σας. Δεν χρειάζονται συνταγή γιατρού, αλλά δεν θα ήταν καθόλου κακή ιδέα να μιλήσετε με τον γιατρό σας πριν τα πάρετε.