Της Ελένης Κωστοπούλου
Κάποτε η αλλαγή δουλειάς θεωρούνταν φιλοδοξία. Σήμερα, για πολλούς ανθρώπους, είναι θέμα επιβίωσης.
Δεν φεύγουν επειδή βρήκαν το «όνειρό» τους. Δεν κυνηγούν απαραίτητα υψηλότερες θέσεις, εντυπωσιακά βιογραφικά ή την κοινωνική καταξίωση. Φεύγουν γιατί κουράστηκαν. Γιατί νιώθουν ότι πνίγονται μέσα σε μια καθημερινότητα που τους εξαντλεί ψυχικά περισσότερο απ’ όσο αντέχουν.
Η σύγχρονη εργασία έχει αλλάξει. Οι περισσότεροι δεν κουβαλούν μόνο κούραση στο σώμα, κουβαλούν μια μόνιμη πίεση στο μυαλό. Μηνύματα εκτός ωραρίου, συνεχής διαθεσιμότητα, άγχος για το αν «αποδίδουν αρκετά», φόβος ότι μπορούν να αντικατασταθούν ανά πάσα στιγμή. Και όλα αυτά, πολλές φορές, για μισθούς που απλώς εξασφαλίζουν την επιβίωση και όχι την πραγματική ζωή.
Γι’ αυτό και όλο και περισσότεροι άνθρωποι αλλάζουν δουλειές χωρίς πραγματικό σχέδιο. Όχι επειδή ξέρουν πού θέλουν να πάνε, αλλά επειδή ξέρουν ότι δεν αντέχουν άλλο να μένουν εκεί που είναι.
Υπάρχει μια εξάντληση που δεν φαίνεται εύκολα. Δεν είναι πάντα θεαματική, δεν καταρρέεις ξαφνικά. Απλώς ξυπνάς κάθε πρωί χωρίς ενέργεια. Περιμένεις το Σαββατοκύριακο από τη Δευτέρα. Μετράς μέρες άδειας σαν να μετράς ανάσες. Και κάποια στιγμή καταλαβαίνεις ότι δεν ζεις πραγματικά, απλώς λειτουργείς.
Και όμως, η κοινωνία συνεχίζει να αντιμετωπίζει την εξουθένωση σαν προσωπική αδυναμία. Αν κουράστηκες, «δεν προσπαθείς αρκετά». Αν δεν αντέχεις την πίεση, «δεν είσαι αρκετά δυνατός». Αν φύγεις από μια δουλειά που σε διαλύει, θεωρείσαι ασταθής ή αχάριστος.
Η αλήθεια όμως είναι διαφορετική.
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν ψάχνουν πολυτέλειες. Ψάχνουν λίγη ηρεμία. Έναν χώρο όπου δεν θα φοβούνται συνεχώς, δεν θα εξαντλούνται καθημερινά και δεν θα νιώθουν ότι χάνουν τον εαυτό τους για έναν μισθό.
Γι’ αυτό πολλοί σήμερα δεν αλλάζουν δουλειά για να «ανέβουν». Αλλάζουν για να σώσουν κάτι από την ψυχική τους ισορροπία. Για να ξαναβρούν χρόνο, αξιοπρέπεια και λίγη ανάσα μέσα σε μια ζωή που μοιάζει όλο και πιο ασφυκτική.
Και ίσως αυτό να λέει πολλά, όχι για τους ανθρώπους, αλλά για τον τρόπο που έχουμε μάθει να δουλεύουμε. Μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να αλλάξει μέσα από την ατομική αντοχή του καθενός, αλλά μέσα από ένα αυστηρό θεσμικό πλαίσιο από την πολιτεία και μια κουλτούρα σεβασμού από τους εργοδότες, που θα αντιμετωπίζουν τον εργαζόμενο ως άνθρωπο και όχι ως αναλώσιμο μέγεθος παραγωγής.